Buiten koken: kruiden die het verschil maken

Waarom buiten anders smaakt
Vlees dat boven kolen of hout gaart, krijgt smaak uit twee bronnen: de rook en de korst die bij hoge temperatuur ontstaat. Kruiden hebben daar een andere rol dan in de pan, waar ze de smaak grotendeels zelf leveren.
Dat betekent in de praktijk dat een subtiele mix buiten wegvalt. Wat binnen precies goed is, is op de barbecue nauwelijks te proeven, en dat is de reden dat rubs steviger van samenstelling zijn dan een gewone kruidenmix.
Een rub is meer dan kruiden
Een goede rub bestaat uit drie delen: zout voor de smaak en het vochtbeheer, suiker voor de karamellisatie en kruiden voor het aroma. De verhouding daartussen bepaalt hoe het eindresultaat uitpakt, meer dan welke kruiden erin zitten.
Te veel suiker verbrandt boven directe hitte en geeft een bittere korst. Bij langzaam garen op indirecte warmte kan er juist meer in, omdat de temperatuur lager blijft. Een uitleg van de opbouw staat bij Natural Spices.
Wanneer je aanbrengt
Een rub met veel zout haal je het beste minimaal een uur van tevoren erop, zodat het zout intrekt en het vocht aan de buitenkant weer wordt opgenomen. Dat geeft een betere korst dan zout dat er vlak voor het bakken op gaat.
Bij vis is dat andersom: die heeft een fijnere structuur en wordt door lang inwerkend zout papperig. Daar breng je vlak voor het garen aan, en met een lichtere hand.
Vers of gedroogd
Voor buiten is gedroogd meestal praktischer. Verse kruiden verbranden op een rooster voordat ze hun smaak afgeven, tenzij ze in een marinade zitten of onder het vlees liggen in plaats van erop.
Wil je toch vers werken, leg dan takjes rozemarijn of tijm náást de hittebron zodat ze smeulen in plaats van vlam vatten. Dat geeft rook met aroma en geen zwarte resten op het eten. Het assortiment losse kruiden staat op naturalspices.nl.
Bewaren
Gemalen kruiden verliezen hun aroma binnen een half jaar tot een jaar, sneller als het potje naast het fornuis of in de zon staat. Heel gedroogd blijft veel langer goed, omdat het aroma pas vrijkomt bij malen.
Voor wie een paar keer per jaar buiten kookt, is een kleinere verpakking daarom vaak zuiniger dan een grote die halfvol de kast in verdwijnt.
Zelf mengen
Een basisrub maak je met twee delen zout, twee delen bruine suiker, twee delen paprikapoeder en één deel van elk van de rest: knoflook, ui, peper en eventueel chili. Vanaf daar is aanpassen makkelijker dan een recept volgen dat niet bij je smaak past.